Prestatiedruk & Stress
Prestatiedruk & Stress
Waarom hebben jongeren zoveel last van prestatiedruk & stress?
Je hoort het overal om je heen: jongeren ervaren veel stress. Zeker op school neemt de prestatiedruk toe. Tot 61 procent van de jongeren ervaart regelmatig druk of stress wanneer zij met school of studie bezig zijn (bron: Augeo foundation). Hoe komt het dat zoveel jongeren hier last van hebben? En vooral, wat kun je er tegen doen? In dit blog ga ik dieper in op prestatiedruk, waar het door komt en hoe je als ouder en als jongere zelf hier mee om kunt gaan.
We leven in een snelle en resultaatgerichte samenleving. Er wordt veel van jongeren verwacht (en trouwens ook van hun ouders). Goede cijfers, een leuke (bij)baan, een druk sociaal leven met veel vrienden, een fit lijf, mooi uiterlijk, leuke dingen doen, interessante hobby’s en genoeg geld om dit allemaal mogelijk te maken. En dan ook nog altijd bereikbaar zijn. Klinkt best veeleisend toch?
We doen met z’n allen mee aan het steeds efficiënter en sneller maken van processen en aan het voortdurend delen van onze resultaten, die vervolgens ook weer beoordeeld worden. Sociale media maken hier handig gebruik van. Hierdoor ontstaat voor jongeren een soort vicieuze cirkel. Ze willen wel rust nemen of minderen, maar zijn tegelijkertijd bang dat de resultaten terug lopen en ze daar op afgerekend worden. Daardoor proberen ze nog meer te doen in minder tijd en ervaren ze steeds meer druk.
Vanuit die druk ontstaat stress. We staan altijd ‘aan’ en zijn alert. Wanneer we te vaak en te lang aan stress blootgesteld worden, raakt ons zenuwstelsel ontregeld en kun je hier lichamelijke en mentale klachten van krijgen. Jongeren geven aan dat zij zich vaak vermoeid voelen, weinig of minder motivatie hebben, zich gejaagd voelen, hoofd- en buikpijn ervaren en sombere gevoelens ervaren.
Alles in cijfers en prestaties uitdrukken heeft natuurlijk voordelen: het is overzichtelijk, je kunt dingen goed met elkaar vergelijken en je weet snel wat iets heeft opgeleverd. Maar het heeft ook een keerzijde. Veel jongeren leven met het idee dat alleen het resultaat ertoe doet. Dat het alleen draait om de uitkomst, het cijfer, het diploma, de baan, het geld, het huis, het perfecte plaatje. En dat laten wij, als volwassenen, hen ook steeds zien. Het punt is, dat het proces er ook toe doet, net zoveel als het resultaat. De balans tussen proces en resultaat mogen we meer gaan opzoeken.
Daarom hieronder een aantal tips om minder druk te ervaren:
Voor jongeren:
Spreek het uit als je veel prestatiedruk en stress voelt; erover praten helpt!
Zorg voor rustmomentjes tussendoor. Geef je lichaam en brein de kans om te ontspannen door iets heel anders te gaan doen, in ieder geval iets zonder focus op resultaat. (Is sporten voor jou ontspanning, prima! Ben je alleen maar bezig met streven naar een bepaald sportresultaat, dan misschien even niet).
Geef jezelf toestemming om te proberen, te oefenen en te leren. Het hoeft niet perfect. Een proces van vallen en weer opstaan hoort erbij en zorgt juist voor groei en ontwikkeling!
Wees eerlijk naar jezelf. Voel je veel druk? Probeer dit dan niet helemaal te vermijden of weg te duwen, maar kijk naar wat wel mogelijk is. Zet kleine, haalbare stapjes richting je doel.
Doe ook regelmatig dingen waar je blij van wordt, zonder dat het iets hoeft op te leveren.
Voor ouders:
Geef zelf het goede voorbeeld. Wil je dat jouw kind beter om leert gaan met alle verwachtingen en minder druk ervaart? Kijk dan wat jij zelf kunt doen om meer ontspanning te zoeken. Leg je telefoon wat vaker weg, beoordeel mensen en situaties minder en praat wat vaker met je kind over interesses.
Voer gesprekken over het proces. Over hoe iets ging, over de aanpak, over hoe je kind zich voelde toen het ermee bezig was. Benoem bijvoorbeeld hoe fijn het was dat je kind bleef doorzetten, het anders heeft aangepakt, ervan heeft geleerd, plezier had of zich prettig voelde.
Geef ruimte om dingen op de eigen manier te doen. Veel controle op aanpak en uitkomst, zorgt voor een lager gevoel van zelfstandigheid en vaak meer spanning.
Normaliseer. Laat weten dat onzekerheid, somberheid en andere negatieve gevoelens er ook gewoon bij horen en niet vermeden hoeve te worden, zolang het in balans is met het positieve en neutrale.
Meer weten over prestatiedruk en stress? Of over hoe hier mee om te gaan? Ik praat graag met je verder.